Καρκίνοι του δέρματος

stavrianeas

Γράφει ο Νικόλαος Σταυριανέας, Καθηγητής Δερματολογίας - Αφροδισιολογίας Παν/μίου Αθηνών, Διευθυντής Δερματολογικής Κλινικής Γεν. Παν/μιακού Νοσοκομείου Αττικό

 

Οι καρκίνοι του Δέρματος και το Μελάνωμα έχουν αυξηθεί ιδιαιτέρως τις τελευταίες δεκαετίες στους λευκούς. Η αύξηση αυτή οφείλεται κατά κύριο λόγο στην υπερβολική έκθεση στον ήλιο (υπεριώδης ακτινοβολία). Η υπερβολική αυτή έκθεση που έγινε της μόδας απ' όταν η Coco Chanel επέβαλε σαν in το σοκολατένιο δέρμα έγινε αισθητή μετά από δεκαετίες με την μεγάλη αύξηση των καρκίνων του δέρματος και την έκρηξη του μελανώματος. Έτσι ενώ το 1935 η περίπτωση να εμφανίσει μελάνωμα λευκός πολίτης των Η.Π.Α ήταν 1 στους 1500 σήμερα η αναλογία αυτή είναι 1 στους 50. Η υπεριώδης ακτινοβολία είναι λοιπόν ο σημαντικότερος καρκινογενετικός παράγοντας για το δέρμα. Βεβαίως υπάρχουν κι' άλλοι καρκινογενετικοί παράγοντες όπως τα ογκογόνα στελέχη των HPV, πολυκυκλικοί υδρογονάνθρακες, ακτινοβολία Rooentgen κ.α.

 

Τα μοντέλα που η υπεριώδης ακτινοβολία δημιουργεί καρκινογένεση είναι δύο:

 

Α) Εκείνο που αφορά ανάπτυξη μελανώματος και βασικοκυτταρικού καρκίνου. Στο μοντέλο αυτό σημασία έχει η μεγάλη έκταση της υπεριώδους ακτινοβολίας σε σύντομο χρόνο δηλαδή με άλλα λόγια τα ηλιακά εγκαύματα ιδίως στις νεαρές ηλικίες.

 

Έτσι τα άτομα που έχουν υποστεί πολλά ηλιακά εγκαύματα και ιδιαιτέρως στην νεαρή ηλικία ( από βρέφος μέχρι 20 ετών) και μάλιστα έχουν ανοικτό τύπο δέρματος (ανοικτό φωτότυπο) κινδυνεύουν να αναπτύξουν μελάνωμα η βασικοκυτταρικο-ους καρκίνους σε μεγαλύτερες ηλικίες.

 

Β) Το δεύτερο μοντέλο καρκινογένεσης της υπεριώδους ακτινοβολίας αφορά την συνολική (αθροιστική δόση) που δεχόμαστε κατά την διάρκεια της ζωής μας. Το μοντέλο αυτό αφορά τον μαλπιγιακό η ακανθοκυτταρικό καρκίνο και το μελάνωμα που αναπτύσσεται σε κακοήθη φακή (ιδιαίτερη ποικιλία του μελανώματος).

 

Πως αναγνωρίζονται κλινικά οι καρκίνοι του δέρματος; Εμφανίζονται με την μορφή οζιδίων, ογκιδίων κυρίως στο πρόσωπο η τα χέρια ( εκτεθειμένα στον ήλιο μέρη του σώματος) σε άτομα πάνω των 45-50, ιδίως τα ανοικτόχρωμα. Επίσης μπορεί να εμφανίζονται με την μορφή έλκωσης ή σελωμένου ογκιδίου που δεν έχει τάση για επούλωση.

 

Έτσι λοιπόν ελκωμένο ογκίδιο ή έλκωση που δεν έχει τάση για επούλωση πάνω από δύο μήνες σε πρόσωπο, ατόμου κάποιας ηλικίας, είναι ύποπτο για καρκίνο του δέρματος. Το μελάνωμα εξάλλου εμφανίζεται σαν να αλλάζει το μέγεθος η οι αποχρώσεις ενός μελαγχρωματικού σπίλου (ελιάς) που είχαμε κάπου στο σώμα μας και ήταν για χρόνια σταθερά και αμετάβλητα.

 

Ακόμη μπορεί να εμφανισθεί εξ αρχής ( De novo) σαν μελαγχρωματική βλάβη που δεν υπήρχε πριν σε κάποιο σημείο του σώματος μας. Στην περίπτωση αυτή η μελαγχρωματική βλάβη δεν παραμένει ήσυχη αλλά αυξάνεται σε όγκο, η μέγεθος μπορεί να μεταβάλλει αποχρώσεις και τελικώς εάν δεν διαγνωσθεί να ελκωθεί η να εμφανίσει μικρότερα δορυφόρα μελαγχρωματικά οζίδια.

 

Τα μελανώματα είναι συχνότερα στις κνήμες στις γυναίκες και στην ράχη στους άνδρες. Αλλά μπορεί να αναπτυχθούν και οπουδήποτε στο σώμα μας. Οι καρκίνοι του δέρματος και τα μελανώματα εμφανίζουν πολλές κλινικές ποικιλίες.

 

Το ουσιαστικό μήνυμα είναι ότι σε περίπτωση που κάποιο άτομο, κάποιας ηλικίας εμφανίζει ογκίδιο η έλκωση ιδιαιτέρως στα εκτεθειμένα μέρη του σώματος (κυρίως πρόσωπο, χέρια) που παραμένουν και δεν ιωνται αλλά αντιθέτως αυξάνονται αυτό μπορεί να σημαίνει ότι έχουν δερματικό καρκίνο.

 

Εξάλλου κάποιος σπίλος (ελιά) που μεταβάλλεται ( μεγαλώνει σε επιφάνεια, όγκο και αλλάζει χρώματα ) αυτό μπορεί να αντιστοιχεί σε μελάνωμα.

 

Οι καρκίνοι του δέρματος και τα μελανώματα εάν διαγνωστούν εγκαίρως, αφαιρούνται, και η ζωή μας συνεχίζεται σαν να μην τα είχαμε ποτέ. Αντιθέτως καθυστέρηση στη διάγνωση μπορεί να κοστίσει ζωές. Και όλοι συμφωνούμε πόσο πολύτιμη είναι η ζωή του καθενός μας. Γενικό λοιπόν μήνυμα για την πρόληψη των καρκίνων του δέρματος και μελανώματος. Όχι υπερβολές στη σχέση μας με τον ήλιο. Έκθεση στον ήλιο με μέτρο. Προσοχή ιδίως στα ανοιχτόχρωμα άτομα που έχουν ελάχιστη προστασία μελανίνης.

 

Η προσοχή στην ηλιοπροστασία αρχίζει από την ηλικία βρέφους μέχρι και 20 ετών ,που δεχόμαστε το 85% της υπεριώδους ακτινοβολίας που παίρνουμε όλη την ζωή μας. Βεβαίως χρειάζεται μέτρο και καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής μας.

 

Όπως αναφέρθηκε ιδιαίτερη προσοχή στα ηλιακά εγκαύματα ιδίως στις νεαρές ηλικίες γιατί μπορεί να μας κοστίσουν μελάνωμα αργότερα. Μια και λοιπόν είμαστε μπροστά σε ένα ακόμη υπέροχο Ελληνικό καλοκαίρι μερικές συμβουλές είναι:

 

1) Το αντιήλιακό μας που σύμφωνα με τον τύπο του δέρματος μας έχει συστήσει ο Δερματολόγος μας πρέπει να μπαίνει ½ h πριν από την έκθεση στον ήλιο και να ανανεώνεται κάθε 2-3 ώρες τώρα το καλοκαίρι. Επίσης ανανεώνεται μετά το μπάνιο μας στη θάλασσα.

 

2) Αποφεύγουμε την υπερβολική έκθεση στον ήλιο που είναι μεγάλη η ένταση της ακτινοβολίας του τον Ιούλιο και Αύγουστο μεταξύ 11π.μ και 4μ.μ

 

3) Προσοχή ιδιαίτερη στα παιδιά και ηλικιωμένους που είναι ευπαθείς πληθυσμοί

 

4) Προσοχή σε άτομα που παίρνουν φάρμακα γνωστά ότι προκαλούν φωτοευαισθησίες

 

5) Εκτός του αντιηλιακού που είναι εξαιρετικά χρήσιμο ψάχνουμε και για σκιά και φοράμε προστατευτικά ρούχα, καπέλο και γυαλιά για την προστασία μας. Αν τηρούμε αυτά τα λίγα σίγουρα θα περάσουμε τα καλοκαίρια μας χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις (εγκαύματα από τον ήλιο) και σίγουρα υποθηκεύουμε καλή υγεία του δέρματος μας για το υπόλοιπο της ζωής μας.

Πρώτες Βοήθειες - Τηλέφωνα

  • Εφημ. Ιατροί Αθήνας - Πειραιά: 105
  • Εφημ. Ιατροί Δήμων Πρωτεύουσας: 101
  • Σταθμός Πρώτων Βοηθειών: 150
  • Κέντρο Άμεσης Βοήθειας: 166
  • Κέντρο Δηλητηριάσεων: 210.77.93.777
  • Σταθμός Πρώτων βοηθειών ΙΚΑ: 210.64.67.811
  • Κέντρο Αιμοδοσίας: 210.82.19.391